تأثیر آب و هوا بر نمای ساختمان
نمای ساختمان تنها یک لایه تزئینی نیست، بلکه به عنوان “پوست” بنا، اولین سد دفاعی در برابر نوسانات جوی است. انتخاب متریال بدون در نظر گرفتن اقلیم منطقه، بزرگترین اشتباهی است که یک سازنده میتواند مرتکب شود؛ چرا که عمر مفید سنگ، آجر یا کامپوزیت در آبوهوای شرجی شمال با اقلیم خشک و سوزان کویر کاملاً متفاوت است.
در این مقاله، تأثیر چهار وضعیت جوی اصلی بر متریالهای مختلف نما را بررسی میکنیم.
۱. اقلیم سرد و کوهستانی (یخبندان و برف)
در این مناطق، بزرگترین چالش چرخه ذوب و انجماد است. آبی که به داخل خلل و فرج سنگ نفوذ میکند، هنگام یخزدگی منبسط شده و مانند یک اهرم، بافت سنگ را از هم میپاشد.
-
متریالهای نامناسب: سنگهای لایماستون و برخی مرمریتهای سست که جذب آب بالایی دارند، در این اقلیم سریعاً دچار ترکخوردگی و پوسته شدن میشوند.
-
انتخاب هوشمندانه: سنگهای چینی (کریستال)، گرانیت و تراورتنهای با چگالی بالا (که با رزین مرغوب فرآوری شدهاند). این متریالها جذب آب بسیار ناچیزی دارند.
-
نکته نصب: استفاده از نصب خشک در این مناطق توصیه میشود، زیرا ملات ماسه-سیمان در دمای زیر صفر قدرت چسبندگی خود را از دست میدهد.
۲. اقلیم گرم و خشک (تابش شدید UV و اختلاف دما)
در مناطق کویری، نما در طول روز تحت تابش شدید خورشید منبسط شده و در شبهای سرد، به سرعت منقبض میشود. این تنش مدام، باعث خستگی متریال میشود.
-
تأثیر بر رنگ: سنگهای تیره (مانند مرمریت مشکی یا شکلاتی) زیر نور شدید UV رنگباز کرده و خاکستری میشوند.
-
انتخاب هوشمندانه: سنگهای تراورتن روشن (کرم و سفید) بهترین گزینه هستند. این سنگها هم گرما را کمتر جذب میکنند و هم در برابر نور خورشید تغییر رنگ نمیدهند.
-
بندکشی: در این اقلیم، باید از پودرهای بندکشی الاستیک استفاده کرد تا فضای کافی برای انبساط و انقباض سنگ وجود داشته باشد.
۳. اقلیم مرطوب و شرجی (بارندگی و جلبک)
در شمال ایران یا مناطق ساحلی، رطوبت دائمی باعث رشد گیاهان میکروسکوپی، جلبک و قارچ در بافت نما میشود که علاوه بر زشتی، باعث تخریب شیمیایی نما میگردد.
-
چالش اصلی: شوره زدن (Efflorescence) در نماهای آجری و زنگزدگی در شاسیکشیهای فلزی.
-
انتخاب هوشمندانه: سنگهای گرانیت و سنداستونهای نانو شده. همچنین نمای سرامیک خشک (پرسلان) به دلیل جذب آب نزدیک به صفر، در این اقلیم بسیار ماندگار است.
-
راهکار محافظتی: اجرای پوششهای نانو ضدآب و ضدلک بر روی کل سطح نما برای جلوگیری از نفوذ رطوبت.
۴. کلانشهرها (باران اسیدی و آلودگی)
در شهرهای صنعتی، ترکیب دود و مه با باران، اسیدی تولید میکند که دشمن سنگهای آهکی است.
-
تخریب شیمیایی: سنگهای تراورتن و مرمریت به دلیل پایه آهکی، در برابر اسید واکنش نشان داده و سطح صیقلی آنها به مرور زبر و کدر میشود.
-
انتخاب هوشمندانه: آجر نسوز، نمای شیشهای (کرتین وال) و کامپوزیت. این متریالها در برابر واکنشهای اسیدی هوا بسیار مقاومتر از سنگهای طبیعی هستند.
جدول تطبیق متریال با اقلیم
| اقلیم | اولویت اول | اولویت دوم | متریال ممنوعه |
| سرد و برفی | سنگ چینی / گرانیت | پرسلان خشک | لایماستون / مرمریت سست |
| گرم و خشک | تراورتن روشن | آجر نسوز | مرمریت تیره / کامپوزیت ارزان |
| مرطوب و ساحلی | گرانیت / سرامیک | سنگ چینی | آجر معمولی / چوب (بدون اشباع) |
| آلوده و صنعتی | شیشه / کامپوزیت | آجر نسوز | مرمریت / تراورتن بدون نانو |
نتیجهگیری
زیباترین نمای دنیا اگر با آبوهوای منطقه همخوانی نداشته باشد، پس از چند سال به هزینهای سنگین برای ترمیم تبدیل میشود. برای مناطق پرباران آبگریزی، برای مناطق کویری مقاومت به UV و برای مناطق سردسیر تراکم بالا، معیارهای اصلی انتخاب شما هستند.
ویژگیهای یک نمای خوب: معیارهای انتخاب بهترین متریال برای نما
نمای ساختمان مسکونی: انتخاب متریال مناسب با توجه به سبک زندگی
تأثیر رنگ نما بر روانشناسی انسان: رنگ آمیزی ساختمان، فراتر از زیبایی
سنگ پرسپولیس انواع سنگ نما – طراحی نمای ساختمان – مصالح ساختمان
