سنگ پرسپولیس انواع سنگ نما – طراحی نمای ساختمان – مصالح ساختمان
شاید این مطالب برایتان مفید باشد
عوامل آسیبرسان به نما
نمای ساختمان به عنوان خط مقدم دفاعی بنا در برابر دنیای خارج، به طور مداوم تحت بمباران عوامل مخرب فیزیکی، شیمیایی و جوی قرار دارد. شناخت این عوامل نهتنها به معماران در انتخاب متریال مناسب کمک میکند، بلکه به مالکان اجازه میدهد تا با پیشگیری بهموقع، از تخریب زودهنگام و افت قیمت ساختمان جلوگیری کنند.
در این مقاله، اصلیترین دشمنان نمای ساختمان و نحوه عملکرد آنها را کالبدشکافی میکنیم.
۱. چرخه انقباض و انبساط (شوک حرارتی)
تغییرات دمایی بین شب و روز، بهویژه در مناطق کویری و کوهستانی، یکی از خطرناکترین عوامل آسیبرسان است.
-
نحوه اثر: سنگ، آجر و بتن در اثر گرما منبسط و در اثر سرما منقبض میشوند. اگر سنگ نما فاقد بندکشی مناسب یا فضای کافی برای این جابهجایی باشد، دچار ترکخوردگی یا “شکم دادن” و جدا شدن از بدنه میشود.
-
آسیب رایج: ترکهای مویی در سنگهای مرمریت و جدا شدن پلاکهای بزرگ سنگ از ملات.
۲. رطوبت و یخبندان (تخریب فیزیکی)
آب خطرناکترین عنصر برای نماهای متخلخل (مانند تراورتن، آجر و سیمان) است.
-
نوسانات یخی: وقتی آب به داخل حفرههای سنگ یا آجر نفوذ میکند و سپس دمای هوا به زیر صفر میرسد، حجم آب پس از یخ زدن حدود ۹٪ افزایش مییابد. این فشار داخلی باعث متلاشی شدن بافت سنگ از درون میشود.
-
رطوبت صعودی: نمناکی زمین که از پی ساختمان بالا میآید، باعث شوره زدن و پوسته شدن بخشهای پایینی نما (ازاره) میگردد.
۳. بارانهای اسیدی و آلودگی هوا
در کلانشهرها، ترکیب دیاکسید کربن و اکسیدهای گوگرد با باران، اسیدهای ضعیفی تولید میکند که دشمن درجه یک سنگهای آهکی هستند.
-
خورندگی شیمیایی: باران اسیدی باعث حل شدن کلسیم کربنات در سنگهای تراورتن و مرمریت میشود. این فرآیند منجر به کدر شدن سطح سنگ و از بین رفتن جلا و ساب آن میگردد.
-
تثبیت دوده: ذرات معلق و دوده با نفوذ در خلل و فرج سنگ، لایهای سیاه و چسبنده ایجاد میکنند که پاک کردن آن پس از مدتی تنها با واترجتهای قوی و مواد اسیدی ممکن است که خود به سنگ آسیب میرساند.
۴. اشعه ماوراء بنفش (UV) خورشید
نور خورشید علاوه بر گرما، حاوی اشعه UV است که بر روی رنگ و ساختار برخی مصالح اثر میگذارد.
-
تغییر رنگ: سنگهای مرمریت تیره (مانند مشکی یا قهوهای) در اثر تابش مستقیم آفتاب به سرعت رنگ خود را باخته و خاکستری میشوند.
-
تخریب چسبها: چسبهای سیلیکون و رزینهای مورد استفاده در بندکشی و فرآوری سنگ، در برابر UV ترد و شکننده شده و خاصیت آببندی خود را از دست میدهند.
۵. شورهزدگی (Efflorescence)
شوره ناشی از حرکت نمکهای محلول در آب از داخل دیوار به سمت سطح نماست.
-
علت: استفاده از ماسه شسته نشده، آب شور در ملات یا نفوذ رطوبت از پشت نما باعث میشود نمکها پس از تبخیر آب، به صورت گرد سفید روی نما ظاهر شوند. شوره علاوه بر نازیبایی، در درازمدت باعث خوردگی سطح آجر و سنگ میشود.
۶. نشست ساختمان و لرزشها
نشستهای جزئی سازه در سالهای اول ساخت یا ارتعاشات ناشی از تردد خودروهای سنگین در خیابانهای اصلی، فشار زیادی به نمای صلب وارد میکند.
-
پیامد: ایجاد ترکهای قطری در نما و شکستن شیشههای بزرگ در سیستمهای نصب غیراستاندارد.
جدول خلاصه مقاومت متریالها در برابر عوامل آسیبرسان
| عامل آسیبرسان | تراورتن | مرمریت | گرانیت | آجر نما | کامپوزیت |
| باران اسیدی | حساس | بسیار حساس | مقاوم | مقاوم | مقاوم |
| اشعه UV | عالی | ضعیف | عالی | عالی | متوسط |
| یخبندان | خوب | متوسط | بسیار عالی | متوسط | عالی |
| تثبیت دوده | متوسط | کم | عالی | زیاد | عالی |
نتیجهگیری
بسیاری از این آسیبها با انتخاب درست متریال و روش نصب (مانند نصب خشک برای مدیریت انبساط و انقباض) و استفاده از پوششهای نانو برای جلوگیری از نفوذ آب، قابل کنترل هستند. پیشگیری همواره ارزانتر از ترمیم نما در ارتفاع است.
ویژگیهای یک نمای خوب: معیارهای انتخاب بهترین متریال برای نما
نمای ساختمان مسکونی: انتخاب متریال مناسب با توجه به سبک زندگی
تأثیر رنگ نما بر روانشناسی انسان: رنگ آمیزی ساختمان، فراتر از زیبایی
