سنگ در نمای ساختمانهای روستایی
استفاده از سنگ در معماری روستایی، بازگشتی به ریشهها و آشتی با طبیعت است. در محیطهای روستایی، برخلاف فضاهای شهری که سنگ معمولاً به صورت پلاکهای صیقلی و مهندسیشده بهکار میرود، اولویت با حفظ اصالت، بافت طبیعی و هارمونی با اقلیم است. سنگ در این مناطق نهتنها یک عنصر تزئینی، بلکه محافظی سرسخت در برابر شرایط جوی سخت محسوب میشود.
در ادامه، ابعاد مختلف استفاده از سنگ در نماهای روستایی و ویلایی را بررسی میکنیم.
۱. انتخاب نوع سنگ؛ اولویت با سنگهای بومی
در معماری روستایی، بهترین سنگ سنگی است که از همان منطقه یا معادن اطراف استخراج شده باشد. این کار علاوه بر کاهش هزینههای حملونقل، باعث میشود بنا به بخشی از هویت بصری زمین تبدیل شود.
-
سنگهای لاشه و ورقهای: این سنگها بدون تغییر در بافت و با کمترین فرآوری (فقط با شکستن) بهکار میروند. سنگهای ورقهای قهوهای، زرد و طوسی برای دیوارهای محوطه و نمای اصلی ویلاهای روستایی بینظیرند.
-
سنگهای مالون (تراشیده): سنگهایی که با تیشه شکل داده شدهاند و به صورت منظمتر در کنار هم قرار میگیرند، حس استواری و قدمت را القا میکنند.
-
تراورتنهای تیشهای یا آنتیک: برای کسانی که به دنبال ترکیبی از مدرنیته و سنت هستند، تراورتنهایی با سطح ناهموار (بدون ساب) گزینهای عالی برای نمای خانههای روستایی مدرن هستند.
۲. سبکهای اجرای سنگ در نمای روستایی
روش چیدمان سنگ در روستا، تعیینکننده سبک معماری آن است:
-
سبک روستیک (Rustic): در این سبک، لبههای سنگها ناصاف است و بندکشیها معمولاً عمیق یا برجسته انجام میشود تا برجستگی سنگها خودنمایی کند.
-
چیدمان خشکه-چین: در برخی مناطق، سنگها بدون ملات یا با کمترین ملات روی هم چیده میشوند که تداعیگر خانههای کوهستانی و سنتی است.
-
ترکیب با کاهگل و چوب: یکی از زیباترین جلوههای نمای روستایی، ترکیب سنگهای قهوهای یا طوسی با دیوارهای کاهگلی مدرن و ستونهای چوبی است.
۳. مزایای فنی سنگ در اقلیمهای روستایی
روستاها معمولاً در مناطق سردسیر، کوهستانی یا مرطوب واقع شدهاند. سنگ در این محیطها چندین نقش حیاتی ایفا میکند:
-
مقاومت در برابر فرسایش: برخلاف رنگ یا سیمان که در برابر سرما و یخبندان پوسته پوسته میشود، سنگ در برابر چرخههای ذوب و انجماد بسیار مقاوم است.
-
عایقبندی حرارتی: سنگهای لاشه با ضخامت بالا، جرم حرارتی زیادی دارند؛ یعنی در طول روز گرمای خورشید را ذخیره کرده و در شبهای سرد روستا، آن را به داخل خانه منتقل میکنند.
-
دفع رطوبت: در روستاهای شمالی و پرباران، استفاده از سنگ در بخش پایینی نما (کرسیچینی) مانع از نفوذ رطوبت زمین به بدنه دیوارها میشود.
۴. نکات اجرایی مهم
-
استفاده از سنگهای با جذب آب پایین: در مناطق سردسیر روستایی، از سنگهایی مثل مرمریتهای سخت یا تراورتنهای پرشده استفاده کنید تا آب داخل سنگ یخ نزند و باعث ترک خوردن آن نشود.
-
بندکشی اصولی: در نمای روستیک، بندکشی باید با مواد نانو تقویت شود تا از رویش گیاهان و نفوذ حشرات بین درز سنگها جلوگیری شود.
-
پرهیز از براقکنندهها: برای حفظ حس روستایی، از رزینهای براق استفاده نکنید؛ در عوض پوششهای نانو بیرنگ و مات برای محافظت از سنگ در برابر باران مناسبتر هستند.
نتیجهگیری
سنگ در نمای ساختمانهای روستایی، پل میان هنر دست انسان و سخاوت طبیعت است. استفاده صحیح از سنگهای طبیعی نه تنها ماندگاری بنا را در برابر ناملایمات جوی تضمین میکند، بلکه به آن روحی صمیمی و آرامبخش میبخشد که در ساختمانهای شهری به ندرت یافت میشود.
طراحی نمای ساختمانهای روستیک: بازگشت به طبیعت
روشهای نصب سنگ نما: پایهای برای نمای ماندگار
سنگهای طبیعی: زیبایی و استحکام در معماری
سنگهای مصنوعی: ترکیبی از زیبایی و عملکرد
سنگ پرسپولیس انواع سنگ نما – طراحی نمای ساختمان – مصالح ساختمان
